ଯୌନ ଉତ୍ପୀଡ଼ନ କ’ଣ?

କାର୍ଯ୍ୟସ୍ଥଳରେ ଯୌନ ଉତ୍ପୀଡ଼ନ (SHW) 1980 ଦଶକର ଆରମ୍ଭରୁ ଭାରତର ମହିଳା ଆନ୍ଦୋଳନର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ରହିଆସିଛି। 1997 ପୂର୍ବରୁ, ଯୌନ ଉତ୍ପୀଡ଼ନର ସମ୍ମୁଖୀନ ମହିଳାମାନେ ଭାରତୀୟ ଦଣ୍ଡ ସଂହିତାର ଧାରା 354 ଅନୁସାରେ ଅଭିଯୋଗ ଦାଖଲ କରୁଥିଲେ, ଯାହା ମହିଳାଙ୍କ ଗରିମାକୁ ଅପମାନ କରିବା ପାଇଁ ଆକ୍ରମଣ ସମ୍ପର୍କିତ, ଏବଂ ଧାରା 509 ଯାହା ମହିଳାଙ୍କ ଗରିମାକୁ ଅପମାନ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କୌଣସି ଶବ୍ଦ, ଇଙ୍ଗିତ କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ଦେଇଥାଏ। ଏହି ଧାରାଗୁଡ଼ିକରେ ମହିଳାଙ୍କ ଗରିମା ଅପମାନର ବ୍ୟାଖ୍ୟା ପୋଲିସ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଇଚ୍ଛାଧୀନ ଥିଲା।

1997 ମସିହାରେ ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟ “Vishakha ମାମଲା”ରେ ଏକ ଐତିହାସିକ ରାୟ ଦେଇ କାର୍ଯ୍ୟସ୍ଥଳରେ ଯୌନ ଉତ୍ପୀଡ଼ନ ସମ୍ପର୍କିତ ଅଭିଯୋଗ ନିରାକରଣ ପାଇଁ ଦିଗନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଜାରି କରିଥିଲେ। ପରେ ଏହାକୁ “କାର୍ଯ୍ୟସ୍ଥଳରେ ମହିଳାଙ୍କ ଯୌନ ଉତ୍ପୀଡ଼ନ (ନିରୋଧ, ନିଷେଧ ଏବଂ ନିବାରଣ) ଆଇନ, 2013” ରୂପେ ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇଥିଲା।

ଯୌନ ସ୍ୱଭାବର ଉତ୍ପୀଡ଼ନ ଜୀବନ ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଉଲ୍ଲଂଘନ ଅଟେ ଏବଂ ଏହା ଭାରତୀୟ ସଂବିଧାନର ଧାରା 14 ଏବଂ 15 ଅନୁସାରେ ସମାନତାର ମୌଳିକ ଅଧିକାର, ଧାରା 21 ଅନୁସାରେ ଗରିମାପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନ ଅଧିକାର, ଏବଂ କୌଣସି ପେଶା କିମ୍ବା ବ୍ୟବସାୟ କରିବାର ଅଧିକାରର ଉଲ୍ଲଂଘନ ଭାବେ ଗଣ୍ୟ। ଯୌନ ଉତ୍ପୀଡ଼ନରୁ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଗରିମା ସହ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର ଅଧିକାର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାନବାଧିକାର ସମ୍ମିଳନୀ (CEDAW) ଭଳି ଚୁକ୍ତିପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୀକୃତ।

ଭାରତର ସଂବିଧାନ ଏବଂ CEDAW ଅନୁସାରେ ନିଯୋଜକ ଏବଂ ସଂସ୍ଥାନ ପ୍ରଶାସନଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ ହେଉଛି ଉତ୍ପୀଡ଼ନ ପୀଡ଼ିତଙ୍କୁ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରଦାନ କରିବା। ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟ ଦ୍ୱାରା “Vishakha Guidelines” ନାମରେ ଦିଗନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଜାରି କରାଯାଇଛି। ଏହା ଅନୁସାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିଯୋଜକଙ୍କ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି:

• ନ୍ୟାୟାଳୟ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ରାୟକୁ ପାଳନ କରିବା।
• କାର୍ଯ୍ୟସ୍ଥଳରେ ଯୌନ ଉତ୍ପୀଡ଼ନ ନିବାରଣ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନୀତି ଗଠନ କରିବା।

ଦିଗନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି:

କାର୍ଯ୍ୟସ୍ଥଳ କିମ୍ବା ସଂସ୍ଥାନର ନିଯୋଜକ/ଦାୟିତ୍ୱଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ଯୌନ ଉତ୍ପୀଡ଼ନ ଘଟଣାକୁ ରୋକିବା ଏବଂ ନିବାରଣ କରିବା ସହିତ ଏହାର ସମାଧାନ, ସମାଧାନ ସ୍ଥାପନ କିମ୍ବା ଦଣ୍ଡାତ୍ମକ କାର୍ଯ୍ୟବାହୀ ପ୍ରଦାନ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା।

ଆପତ୍କାଳୀନ ଅଭିଯୋଗଗୁଡ଼ିକ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ ଲାଇବ୍ରେରୀରେ ଥିବା ଡ୍ରପ୍ ବକ୍ସରେ ଦାଖଲ କରାଯାଇପାରେ।
କିମ୍ବା
SMS:9861569765

• ଅଭିଯୋଗ ଫର୍ମ: ଦେଖନ୍ତୁ
• ହ୍ୟାଣ୍ଡବୁକ୍: ଦେଖନ୍ତୁ